Estate planning

'Estate' is het Engelse woord voor nalatenschap. Bij estate planning gaat het vooral om maatregelen die u kunt treffen om de toekomstige nalatenschap zo klein mogelijk te maken en daarmee op het totaal verschuldigde successierecht aanzienlijk te besparen. Dat vraagt om een goede estate planning. Wij assisteren u aan de hand van een zorgvuldige analyse bij het opzetten van een verantwoorde nalatenschapsplanning. Wij screenen uw eventueel bestaande huwelijkse voorwaarden en uw huidige testamenten. Daarnaast stellen we met u een schenkingsprogramma op.

Emotie staat voorop

Natuurlijk zijn de juridische en fiscale aspecten bij estate planning belangrijk. Toch staat het emotionele aspect altijd voorop. U moet er wel een goed gevoel bij hebben. Het gaat er immers om dat uw vermogen zoveel mogelijk terechtkomt bij degenen aan wie u het gunt. Dat zijn vaak in de eerste plaats uw partner, de kinderen, kleinkinderen en andere familieleden. Ook als u geen kinderen heeft is estate planning zinvol. De kunst is uw nalatenschap zoveel mogelijk te verkleinen (en zo op het successierecht te besparen) zonder dat u enige concessie hoeft te doen wat leefstijl betreft. We adviseren graag over de verschillende mogelijkheden waarmee u dit kunt bereiken.

Is overdracht woning ouders-kinderen fiscaal nog interessant na 2010?

De overdracht van de eigen woning van de ouders aan de kinderen was een veel gebruikt estate-planningsinstrument. Regelmatig krijgen wij op ons kantoor de vraag of het verstandig is het woonhuis reeds bij leven aan de kinderen over te dragen.

Tot enkele jaren geleden was de belangrijkste reden voor zo'n overdracht te voorkomen dat het huis 'opgegeten' moest worden voor het geval de ouders in een bejaardentehuis zouden worden opgenomen. Sinds 1 januari 1997 is de vermogenstoets bij een intrek in een bejaardentehuis afgeschaft. Dit argument voor overdracht van het eigen huis is daarom vervallen.
Er kunnen andere redenen zijn om het eigen huis bij leven over te dragen aan de kinderen. Door de overdracht kan de waardestijging van het eigen huis als het ware aan de kinderen worden overgeheveld. Dit kan een besparing van successierecht opleveren. Vanaf 2010 levert dit niet altijd meer het beoogde fiscale succes op!

In grote lijnen zijn er drie varianten denkbaar om het woonhuis aan de kinderen over te dragen:

overdracht onder het voorbehoud van een gratis woonrecht voor de ouders in de vorm van vruchtgebruik of recht van bewoning (vanaf 2010 is dit vanuit het oogpunt van successiebesparing geen handige constructie meer);
overdracht van het huis in volle eigendom waarna de ouders een huurrecht bedingen;
schenking van het huis aan de kinderen al dan niet onder voorbehoud van een gratis woonrecht of huurrecht.

Bij een overdracht van de woning van de ouders aan de kinderen moeten diverse fiscale aspecten in beschouwing worden genomen. Naast erfbelasting spelen ook inkomstenbelasting en overdrachtsbelasting een rol. Bijvoorbeeld: door de overdracht van het woonhuis aan de kinderen is het huis voor de ouders geen 'eigen woning' meer. Dit betekent dat de eigenwoningregeling (aftrek van de hypotheekrente in box 1 en toepassing van het eigenwoning forfait) niet meer wordt toegepast. Voor de kinderen valt de woning in box 3. Daarnaast moeten ook de persoonlijke wensen van de ouders en de kinderen goed bekeken worden. Wat gebeurt er bijvoorbeeld als de ouders kleiner willen gaan wonen?

Belangrijk!

Vanaf 1 januari 2010 is de de wet die de belasting op het erven regelt op een aantal punten drastisch veranderd. Hierdoor moeten de kinderen in veel gevallen over de waardestijging van de woning wel erfbelasting gaan betalen. Van uw bedoeling bij de overdracht van de woning, namelijk besparen van erfbelasting, blijft door de nieuwe wetgeving misschien helemaal niets over! Onlangs is deze problematiek uitgebreid in het nieuws geweest bij het programma Tros Radar.

Laatste nieuws: Staatssecretaris Weekers van Financiën heeft op 18 oktober 2011 belangrijke Kamervragen over de problematiek van artikel 10 SW beantwoord. Hij heeft toegezegd dat hij alsnog overgangsrecht zal treffen voor bestaande ouders-kind constructies. Het overgangsrecht zal alleen gelden voor situaties die zijn ontstaan door een overdracht van de woning vóór 1 januari 2010. Het overgangsrecht zal erop neerkomen dat de betreffende belastingplichtigen bij het overlijden van (een van) hun ouders mogen uitgaan van de waarde van de woning op het tijdstip van de rechtshandeling waarbij de woning is overgedragen, vermeerderd met de waardestijging van 1 januari 2010 tot de overlijdensdatum. Hierdoor wordt een waardestijging tussen het moment van de rechtshandeling en 1 januari 2010 niet meegenomen voor de toepassing van artikel 10 SW. Het overgangsrecht zal ook zal gelden voor situaties waarin het vruchtgebruik inmiddels is omgezet in huur.

Tip: Heeft u wel eens nagedacht over een 'Levenstestament'?

Wat is een levenstestament?
In het levenstestament legt u vast hoe u wilt dat de voor u belangrijke zaken in uw leven verlopen, als u zelf niet meer in staat bent om dit te regelen. Anderen zullen voor u zorgen en besluiten nemen over uw financiën, woning en inboedel. Maar ook over uw verzorging. Als u hier zelf een duidelijke mening over heeft, kunt u deze door de notaris vast laten leggen in een levenstestament.
Niet alleen voor ouderen maar ook voor jonge mensen (met name ouders) en ondernemers is het levenstestament erg interessant.

Wat is het verschil met een gewoon testament?
Het testament en het levenstestament horen bij elkaar en vullen elkaar aan. Een levenstestament werkt gedurende uw leven. In deze notariële akte geeft u aan wat voor u belangrijk is, mocht u het zelf niet meer kunnen vertellen. Een testament heeft pas werking ná uw overlijden, en hierin legt u vast wie uw erfgenamen zijn en benoemt u een executeur, die uw zaken waarneemt ná uw overlijden.
Wat kan ik hierin vastleggen?
In het levenstestament legt u vast wie uw belangen behartigt, als u dit zelf niet meer kunt. U geeft deze “zaakwaarnemer-tijdens-leven” een notariële volmacht om aan de hand van de in het levenstestament opgenomen leidraad ervoor te zorgen dat de zaken zoveel mogelijk zo verlopen, zoals u dat zelf ook gedaan zou hebben.
Onderdeel van het levenstestament zijn uw wensen ten aanzien van uw vermogen, dus uw woning, inboedelgoederen, sieraden enzovoorts. U kunt aanwijzingen geven over de verkoop van de woning, welke meubelstukken u graag wilt behouden in uw nieuwe woonomgeving en hoe u de overige wilt verdelen. Ook ten aanzien van het beheer van de financiën kunt u aangeven wat de bedoeling is. Als u gewend bent om schenkingen te doen, kunt u bijvoorbeeld verzoeken deze schenkingen voort te zetten. Maar denkt u ook aan persoonlijke zaken, zoals wie de medische beslissingen neemt als u dit zelf niet meer kunt verklaren en op welk moment de volmacht aan de zaakwaarnemer ingaat. En ook niet onbelangrijk: wie zorgt ervoor dat mijn huisdieren een goed tehuis vinden.
Moet ik mijn uitvaart ook vastleggen in een (levens-)testament?
Ook uw wensen ten aanzien van uw uitvaart maken deel uit van het (levens-)testament. In het testament wordt vastgelegd wie de uitvaart gaat regelen; in het levenstestament wat uw specifieke wensen zijn. Verstandig is om deze vast te leggen bij de uitvaartondernemer, zodat hiernaar kan worden verwezen in het (levens-)testament. Wilt u dan iets veranderen, dan kan dit met de uitvaartondernemer worden geregeld zonder tussenkomst van de notaris.
Voor wie is een levenstestament van belang?
Voor iedereen die voor u zorgt is het van belang om te weten wat uw wensen zijn. Dit geldt niet alleen voor uw kinderen en naaste familie, maar ook voor de zorghulpverleners. Als er een bewind is aangevraagd over uw vermogen, is het levenstestament voor de kantonrechter een belangrijke hulp als er besloten moet worden over de verkoop van de woning of het doen van schenkingen aan de kinderen.

Voor meer informatie kunt u contact met ons opnemen: 013- 5321155 of kijk op www.epn-notaris.nl

Door op onderstaande link te klikken kunt u een interessante film over het levenstestament bekijken.

http://www.epn-notaris.nl/home/levenstestament/cDU2361_EPN-Levenstestament.aspx

Meer informatie?

Neemt u dan op met:
mw. mr. S.M.A. van Sprang of mw. mr. S.M.G. Esselink-Hansort