Uitsluitingsclausule

Deze clausule kunt u opnemen in uw testament of schenkingsakte. Opname van deze clausule heeft het gevolg dat hetgeen uw erfgenamen van u erven of geschonken hebben gekregen van hen zelf blijft, zodat bijvoorbeeld in geval van een onverhoopte echtscheiding van een kind/erfgenaam het geërfde vermogen niet met een (ex-)echtgenoot/partner verrekend behoeft te worden.

Twee uitspraken over uitsluitingsclausule die niet goed is geadministreerd

Casus 1: M ene V waren gehuwd in gemeenschap van goederen. M had ooit een geldbedrag geërfd onder een uitsluitingsclausule. M stelt dit bedrag te hebben besteed aan de aankoop van de gezamenlijke echtelijke woning en daardoor recht te hebben op een vergoeding uit de huwelijksgemeenschap. V betwist de reprise omdat volgens V het geld is geconsumeerd. Volgens de Rechtbank hoeft de vraag waaraan het geld is besteed niet te worden beantwoord. Geconcludeerd moet worden dat het geld in ieder geval niet aan privé-vermogen van M ten goede is gekomen. Gelet daarop heeft M onverkort een vergoedingsrecht op de gemeenschap. Als er geen erfenis was geweest dan was voor de betaling van de kosten, waaraan thans de erfenis is besteed, gemeenschapsgeld gebruikt of een lening afgesloten. Dit had ook geleid tot een vermindering van de activa van de gemeenschap. M heeft dus recht op een reprise.

Rb. Den Haag 30 juni 2009, nr 301923 / FA RK 08-38

Casus 2: In een echtscheidingsprocedure twisten M en V over het geld dat M heeft geërfd onder een uitsluitingsclausule. V stelt onder meer dat M geen reprise heeft omdat het geld is overgemaakt naar een en/of-rekening waardoor het geld gemeenschappelijk is geworden. Volgens de Rechtbank gaat dit laatste argument van V niet op. Het enkele feit dat onder een uitsluitingsclausule verkregen geldbedrag op een en/of-rekening is gestort, is onvoldoende voor de conclusie dat het geldbedrag tot de gemeenschap is gaan behoren. Of dit zo is, hangt af van de omstandigheden van het geval. Bij een en/of-rekening zijn beide partijen tegenover de bank gerechtigd om over het saldo te beschikken. Het hangt van de onderlinge rechtsverhouding van de rekeninghouders af in hoeverre men is gerechtigd tot het saldo. Als een onder uitsluitingsclausule verkregen geldbedrag in de gemeenschap is gevallen maar nadien is verbruikt, geeft dat niet zonder meer recht op een reprise. Aangenomen kan worden dat het geld is besteed om te voldoen aan de verplichting om bij te dragen in de kosten van de huishouding of dat aan de besteding de stilzwijgende overeenkomst ten grondslag lag de andere echtgenoot te trakteren. Ook als met het geld gemeenschappelijke schulden zijn betaald (artikel 1:95 lid 2 BW) is dat niet zonder meer reden voor vergoeding omdat het kan zijn dat die schulden zijn aangegaan juist door dat geërfde geld. Anders gezegd: wanneer echtgenoten besluiten om de erfenis te gebruiken voor een droomreis en met dat geld de factuur van het reisbureau betalen, dan is met dat geërfde geld een gemeenschappelijke schuld betaald. Toch gaat het niet aan om dan bij echtscheiding alsnog de rekening te presenteren aan de andere echtgenoot. In het algemeen spreekt vergoeding niet vanzelf wanneer de echtgenoten vanwege een erfenis of schenking extra uitgaven doen die zij anders niet zouden hebben gedaan. Onder omstandigheden kan anders worden geoordeeld, bijvoorbeeld als een reprise ten tijde van de besteding uitdrukkelijk is bedongen. Ook als de kosten van de huishouding zijn betaald uit het uitgesloten vermogen terwijl de andere echtgenoot ook privé-vermogen heeft maar dit niet gebruikt, kan men een reprise aannemen. Omdat M zijn betoog onvoldoende heeft onderbouwd, heeft hij geen reprise.

Rb. Utrecht 23 december 2009, nr 268034 / FA RK 09-2973

Meer informatie?

Neemt u dan op met:
mr. Susan van Sprang
mr. Sandra Esselink-Hansort
mr. Ingrid Boesewinkel
mr. IJvonne de Jong