Woont u samen en heeft u nog geen samenlevingscontract opgemaakt, dan is ons advies om nog vóór 1 januari 2012 een notarieel samenlevingscontract op te maken.

Als u iets uit een nalatenschap verkrijgt, dan dient u over de verkrijging (erfenis) belasting te betalen. Deze belasting wordt “erfbelasting” genoemd. Voor gehuwden en geregistreerde partners kent men voor de erfbelasting een vrijstelling van € 603.600,00. Daarnaast kent men voor gehuwden en geregistreerde partners een tarief van 10% over de eerste € 118.700,00 en 20% over het meerdere.

Samenwoners zijn voor de erfbelasting vreemden van elkaar. Zij hebben voor de erfbelasting een vrijstelling van slechts € 2.012,00 en kennen een tarief van 30% over de eerste € 118.700,00 en een tarief van € 40% over het meerdere.

Voor wat de erfbelasting betreft zijn er dus grote verschillen tussen gehuwden en geregistreerde partners enerzijds en samenwoners anderzijds.

Onder bepaalde voorwaarden worden samenwoners voor de erfbelasting gelijkgesteld aan gehuwden en geregistreerde partners, zodat ook samenwoners in aanmerking komen voor de hogere vrijstelling en de lagere tarieven.

Indien u langer dan (een onafgebroken periode van) vijf jaar samenwoont op hetzelfde adres volgens de gemeente basisadministratie (GBA) wordt u automatisch aan gehuwden en geregistreerde partners voor erfbelasting gelijkgesteld.

Dit is anders indien u korter dan vijf jaar op hetzelfde adres volgens de GBA samenwoont. Wilt u in dat geval in aanmerking komen voor de hogere vrijstelling en lagere tarieven, dan dient u gedurende zes maanden voorafgaand aan het overlijden:

meerderjarig te zijn;
een gezamenlijke huishouding te hebben gevoerd, waarvan blijkt uit een inschrijving in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) op hetzelfde woonadres;
en wederzijdse zorgverplichting hebben die is aangegaan bij een notariële akte (samenlevingscontract), behoudens overgangsregeling welke geldt tot 1 januari 2012 (zie onderstaand);
geen bloedverwanten in de rechte lijn bent (met uitzondering van mantelzorger);
en niet met een ander aan deze voorwaarden voldoen.

Met de invoering van de nieuwe Successiewet per 1 januari 2010 heeft de wetgever bepaald dat voor samenwoners die korter dan vijf jaar samenwonen een overgangsregeling geldt. Deze overgangsregeling houdt in dat ingeval u of uw partner binnen de overgangsregeling komt te overlijden u voor de erfbelasting gelijk wordt gesteld aan gehuwden en geregistreerde partners, ondanks dat u nog geen samenlevingscontract heeft opgemaakt.

De overgangsregeling komt per 1 januari 2012 te vervallen. Dit houdt in dat u na 1 januari 2012 een samenlevingscontract dient te hebben, wilt u, als samenwoners, gelijkgesteld worden aan gehuwden en geregistreerde partners. Er dient dan immers aan alle voorwaarden (a. tot en met e., alsmede zes maanden samenwonen ingevolge de GBA) te zijn voldaan. Overigens, verdient het de aanbeveling om altijd een samenlevingscontract op te maken, zodat helder is welke afspraken u met uw partner heeft gemaakt gedurende de samenwoning, maar ook na verbreking de samenwoning. Daarnaast verlangen pensioenmaatschappijen doorgaans een samenlevingscontract ingeval u elkaar wenst aan te wijzen voor het partnerpensioen. Tevens kan in het samenlevingscontract een zogenaamd “verblijvingsbeding” worden opgenomen, zodat bij overlijden van een van de partners de gemeenschappelijke goederen verblijven aan de andere partner.

Tot slot is een samenlevingscontract ook van belang voor het fiscaal partnerschap. Tot 1 januari 2011 bestond voor samenwoners de keuze om elkaar al dan niet aan te wijzen als fiscaal partner voor de inkomstenbelasting.

Het fiscaal partnerschap zorgt ervoor dat u voor de Wet Inkomstenbelasting kunt schuiven met vermogensbestanddelen (toerekening van inkomsten en aftrekposten), zodat er een fiscaal voordeel ontstaat.

Na 1 januari 2011 is het niet meer mogelijk om te kiezen voor het fiscaal partnerschap. U bent, indien u aan de voorwaarden voldoet, automatisch fiscaal partner van elkaar.

U bent fiscaal partner van elkaar ingeval u ingevolge de gemeentelijke basisadministratie (GBA) op hetzelfde adres staat ingeschreven en uit de relatie met de belastingplichtige een kind is geboren;
u een kind van de belastingplichtige heeft erkend dan wel van wie een kind door de belastingplichtige is erkend;
u voor de toepassing van de pensioenregeling als partner van de belastingplichtige bent aangemeld;
u samen met de belastingplichtige een woning heeft.

Daarnaast bent u tevens fiscaal partner van elkaar indien u beiden op hetzelfde adres ingevolge de gemeente basisadministratie (GBA) staat ingeschreven, u beiden meerderjarig bent en samen een notarieel samenlevingscontract heeft afgesloten. Hieruit blijkt dat ook voor het ontstaan van het fiscaal partnerschap een samenlevingscontract van belang is.

Mocht u naar aanleiding van het vorenstaande nog vragen hebben, dan kunt u contact opnemen met mevrouw mr. IJvonne de Jong onder het telefoonnummer: 013 - 532 11 55.

Top pagina»